Storczyki – przesadzanie i jaka ziemia będzie najlepsza?

Storczyki nie potrzebują zwykłej ziemi do kwiatów. Jako epifity najlepiej rosną w lekkim, przepuszczalnym podłożu z dużą ilością kory, które zapewnia korzeniom dostęp powietrza. Przesadzanie wykonaj wtedy, gdy podłoże się rozkłada, korzenie przerastają doniczkę albo pojawiają się oznaki gnicia.

Dlaczego storczyki wymagają specjalnego podłoża?

Większość storczyków uprawianych w mieszkaniach, w tym popularny falenopsis, to epifity. W naturze nie rosną w zwartej ziemi, lecz na drzewach, w zagłębieniach kory i między konarami. Ich korzenie mają więc dostęp do powietrza, a woda szybko odpływa po opadach.

Zwykła ziemia ogrodowa lub uniwersalne podłoże do roślin doniczkowych zatrzymuje zbyt dużo wilgoci. Korzenie zostają pozbawione powietrza, a po pewnym czasie zaczynają gnić. Celem przesadzania jest wymiana rozłożonego podłoża na takie, które zapewni jednocześnie przewiewność, odpływ wody i miejsce dla nowych korzeni.

Jaka ziemia do storczyków będzie najlepsza?

W przypadku storczyków lepsze określenie niż „ziemia” to podłoże do storczyków. Najprościej kupić gotową mieszankę przeznaczoną dla epifitów. Jej podstawą powinna być gruba lub średnia kora sosnowa, a pozostałe składniki mają utrzymywać odpowiednią strukturę i przepuszczalność.

W podłożu mogą znaleźć się następujące składniki:

• Kora sosnowa zapewnia przestrzeń między kawałkami i swobodny przepływ powietrza.
• Chipsy lub włókno kokosowe zatrzymują część wilgoci, nie tworząc zwartej masy.
• Perlit rozluźnia mieszankę i poprawia jej napowietrzenie.
• Węgiel drzewny może ograniczać nieprzyjemne zapachy i wspierać utrzymanie czystości podłoża.
• Keramzyt zwiększa drenaż, szczególnie w mieszankach dla gatunków potrzebujących szybkiego odpływu wody.

Skład można dopasować do gatunku. Falenopsisom często dodaje się perlit, cymbidium może dobrze rosnąć z dodatkiem keramzytu, a sabotkom służy podłoże zawierające bardziej wilgotne, rozłożone składniki. Przy storczykach Vanda stosuje się czasem węgiel drzewny. Takie dodatki nie są jednak ważniejsze od podstawowej zasady: mieszanka ma być luźna i szybko odprowadzać nadmiar wody.

Jak przesadzić storczyka krok po kroku?

Przed rozpoczęciem przygotuj roślinę i potrzebne materiały. Przydadzą się:

• świeże podłoże do storczyków oparte na korze,
• czysta doniczka z otworami odpływowymi,
• ostre, zdezynfekowane nożyczki ogrodnicze,
• podstawka lub osłonka stabilizująca doniczkę.

1. Podlej roślinę. Storczyka podlej obficie mniej więcej dzień przed przesadzaniem. Nawodnione korzenie są bardziej elastyczne i łatwiej wyjąć je z pojemnika. Nadmiar wody usuń z podstawki.
2. Wyjmij roślinę z doniczki. Chwyć ją u nasady, a drugą ręką delikatnie poluzuj pojemnik. Nie ciągnij za liście ani za pojedyncze korzenie. Jeśli korzenie przeszły przez otwory, nie wyrywaj ich. Możesz odciąć martwe fragmenty czystymi nożyczkami.
3. Usuń stare podłoże. Wytrząśnij korę spomiędzy korzeni i wybierz resztki palcami. Następnie obejrzyj cały system korzeniowy. Zdrowe korzenie są jędrne, natomiast martwe, miękkie, brązowe lub puste w środku trzeba usunąć. Nie skracaj zdrowych korzeni tylko dlatego, że są długie.
4. Przygotuj nową doniczkę. Wybierz pojemnik o średnicy zwykle 1–3 cm większej od poprzedniego. Zbyt duża doniczka zatrzymuje więcej wilgoci i utrudnia przesychanie podłoża.
5. Umieść storczyka w środku. Ułóż korzenie luźno, bez zawijania ich na siłę. Dosypuj podłoże między korzenie, lekko potrząsając doniczką, aby kora wypełniła wolne przestrzenie.
6. Nie ubijaj mocno mieszanki. Podłoże powinno stabilizować roślinę, ale nie może tworzyć zwartej bryły. Korzenie potrzebują wolnych przestrzeni z powietrzem.
7. Ustaw roślinę i ogranicz podlewanie. Po przesadzeniu nie zostawiaj wody w kątach liści ani na podstawce. Jeśli podczas zabiegu usuwano wiele korzeni, z kolejnym podlewaniem odczekaj kilka dni, obserwując stan rośliny. W przypadku zdrowej rośliny podlewanie zwykle ogranicza się na około 1–2 tygodnie.

Ostrzeżenie: korzenie storczyków łatwo się łamią, a zmiażdżone końcówki wolniej się regenerują i mogą stać się miejscem infekcji. Używaj ostrych nożyczek zamiast narzędzi, które zgniatają tkanki. Nie zasypuj też całkowicie nasady rośliny ani nie wciskaj podłoża z dużą siłą.

Jaką doniczkę wybrać?

Najbardziej uniwersalna jest przezroczysta doniczka plastikowa z otworami w dnie, a najlepiej również w ściankach. Ułatwia kontrolowanie wilgotności, stanu korzeni i rozkładu podłoża. Przezroczyste ścianki przepuszczają światło, z którego mogą korzystać korzenie wielu falenopsisów.

Plastik jest lekki i nie magazynuje wody, dlatego podłoże może przesychać szybciej. Przy dużym storczyku pojemnik bywa też niestabilny. Możesz wstawić go do ciężkiej osłonki, ale osłonka nie zastępuje doniczki. Nie sadź rośliny bezpośrednio w dekoracyjnym naczyniu pozbawionym odpływu.

Doniczka gliniana jest cięższa i stabilniejsza, a jej ścianki mogą magazynować część wilgoci. Powinna jednak mieć dobry odpływ, a w przypadku storczyków przydatne są także otwory boczne. Jeśli roślina ma zdrowe korzenie, można ponownie wykorzystać dotychczasowy pojemnik po dokładnym umyciu.

Problemy po przesadzeniu storczyka

Niektóre zmiany wskazują na zbyt dużą wilgotność, niewłaściwą wodę albo niestabilny pojemnik. Najczęstsze objawy można rozpoznać w ten sposób:

Przesadzanie storczyka nie powinno polegać na wymianie doniczki według stałego kalendarza. Najlepszym sygnałem jest rozpad podłoża, nadmiar korzeni lub pogorszenie ich stanu. Luźna kora, sprawny odpływ i ostrożna kontrola korzeni zwykle zapewniają roślinie lepsze warunki niż większy pojemnik i zwykła ziemia.