W hydroponice połączonej z akwarium najlepiej sprawdzają się rośliny szybko rosnące, odporne na stałą wilgotność i zdolne do wytworzenia korzeni wodnych. Na początek wybierz skrzydłokwiat albo epipremnum, a przed umieszczeniem rośliny w filtrze dokładnie usuń całą ziemię z korzeni.
Dlaczego nie każda roślina nadaje się do filtra?
Roślina doniczkowa przeniesiona z ziemi do akwarium musi przystosować się do nowych warunków. Wytwarza wtedy korzenie wodne, które mogą przez dłuższy czas pobierać wodę i składniki odżywcze bez dostępu do podłoża ziemnego. Adaptacja nie przebiega jednak u każdego gatunku równie łatwo.
Jeśli korzenie nie są przystosowane do stałej wilgotności, zaczynają gnić. Problemem jest także pozostawiona ziemia, która rozkłada się w wodzie, zanieczyszcza zbiornik i może stanowić zagrożenie dla ryb. Prawidłowo dobrana roślina działa jak żywy filtr, pobierając z wody przede wszystkim azotany i fosforany.
Czym kierować się przy wyborze rośliny?
Najlepszy gatunek do hydroponiki akwarium powinien dobrze znosić mokre środowisko i szybko odbudowywać system korzeniowy. Przy wyborze zwróć uwagę na następujące cechy:
- Szybki wzrost – większa masa rośliny zwykle oznacza większe zapotrzebowanie na składniki pokarmowe, w tym związki azotu.
- Rozbudowany system korzeniowy – korzenie skuteczniej wykorzystują wodę przepływającą przez pojemnik.
- Tolerancja na stałą wilgotność – wybieraj gatunki lubiące obfite podlewanie, a nie rośliny suchego siedliska.
- Łatwa kontrola korzeni – roślina powinna umożliwiać regularne usuwanie martwych części i płukanie systemu korzeniowego.
Na początku lepiej zrezygnować z kaktusów, gruboszy i większości sukulentów. Ich tkanki są przystosowane do magazynowania wody, a nie do ciągłego kontaktu korzeni z wilgotnym środowiskiem.
Jakie rośliny wybrać do hydroponiki w akwarium?
Poniższe gatunki różnią się tempem wzrostu, tolerancją na warunki i zapotrzebowaniem na światło. Poziom trudności dotyczy uprawy w systemie hydroponicznym, nie samej pielęgnacji rośliny w doniczce.
| Gatunek | Poziom trudności | Wymagania świetlne |
|---|---|---|
| Skrzydłokwiat (Spathiphyllum) | Łatwy | Światło rozproszone, toleruje półcień |
| Epipremnum | Łatwy | Światło rozproszone, odmiany barwne potrzebują go więcej |
| Dracena | Średni | Światło rozproszone, bez ostrego słońca |
| Anturium | Średni | Jasne światło rozproszone |
| Mięta | Łatwy | Jasne stanowisko, często wymaga doświetlania |
| Bazylia | Średni | Dużo światła, najlepiej z doświetlaniem |
Skrzydłokwiat jest najczęściej polecanym wyborem na start. Lubi wilgoć, szybko przyrasta i dobrze reaguje na dostęp do wody zawierającej składniki odżywcze. Jego korzenie tworzą dużą masę, która sprawnie wykorzystuje przepływającą wodę.
Epipremnum jest wytrzymałym pnączem, łatwym do rozmnożenia z sadzonek. Dobrze znosi mniej intensywne światło, choć odmiany o jasnych przebarwieniach mogą tracić kolor przy zbyt ciemnym stanowisku. Dracena i anturium również nadają się do hydroponiki, ale wymagają uważniejszej obserwacji po przeniesieniu z ziemi.
Jako uzupełnienie można wykorzystać miętę, bazylię, oregano lub tymianek. Zioła potrzebują zwykle więcej światła niż skrzydłokwiat czy epipremnum. Gdy nad akwarium jest ciemno, przyda się osobna lampa do roślin.
Jak przygotować roślinę do akwarium?
Najważniejsza zasada brzmi: do wody nie może trafić bryła ziemi ani jej resztki. Roślinę ze sklepu przygotuj w kilku etapach:
- Wyjmij roślinę z doniczki i ręcznie usuń możliwie dużo ziemi z bryły korzeniowej.
- Dokładnie wypłucz korzenie pod bieżącą wodą, aż między nimi nie pozostaną grudki podłoża.
- Odetnij czystymi, ostrymi nożyczkami korzenie miękkie, ciemne, śluzowate lub wyraźnie zgniłe.
- Usuń żółte i suche liście, a następnie umieść roślinę w keramzycie, który ustabilizuje korzenie.
- Zanurz początkowo tylko część systemu korzeniowego, pozostawiając jego górną część z dostępem do powietrza.
Keramzyt powinien być lekki, porowaty i przeznaczony do zastosowań ogrodniczych lub akwarystycznych. Stabilizuje roślinę, a jednocześnie pozwala wodzie przepływać między korzeniami. W pierwszej fazie poziom wody w pojemniku powinien sięgać mniej więcej 1/4–1/3 jego wysokości. Z czasem roślina może wytworzyć korzenie wodne, które lepiej znoszą zanurzenie.
Ostrzeżenie: nie wkładaj do akwarium rośliny z nieoczyszczoną bryłą ziemi. Podłoże ziemne może gnić, uwalniać zanieczyszczenia i pogorszyć warunki życia ryb. Nie zanurzaj też całej bryły korzeniowej od razu, ponieważ brak dostępu do powietrza zwiększa ryzyko gnicia.
Przed zakupem lub montażem sprawdź jeszcze kilka rzeczy:
- Korzenie są jędrne i nie mają czarnych, miękkich fragmentów.
- Na liściach i łodygach nie ma widocznych szkodników.
- Roślina została dokładnie wypłukana z ziemi i pyłu.
- Ilość światła nad akwarium odpowiada potrzebom wybranego gatunku.
Hydroponika nie zastępuje automatycznie całej filtracji. Rośliny wspierają usuwanie azotanów i fosforanów, ale wymagają światła, właściwego przepływu wody i kontroli parametrów. W akwarium roślinnym mogą także konkurować z roślinami podwodnymi o składniki odżywcze, dlatego po ich dodaniu obserwuj wzrost roślin i wyniki testów wody.
Najprostszy start zapewnią skrzydłokwiat lub epipremnum. Po dokładnym oczyszczeniu korzeni, częściowym zanurzeniu i zapewnieniu światła mogą pełnić funkcję żywego wsparcia filtracji, jednocześnie ozdabiając przestrzeń nad akwarium.
