Kwiaty czarnego bzu najlepiej suszyć w cieniu, w przewiewnym miejscu, bez wcześniejszego mycia i w temperaturze nie wyższej niż 30–40°C. Takie warunki pomagają zachować aromat, pyłek oraz olejki eteryczne, a także ograniczają ryzyko pleśnienia.
Jak zbierać kwiaty czarnego bzu?
Kwiaty czarnego bzu (Sambucus nigra) zbiera się zwykle w maju i czerwcu, gdy baldachy są rozwinięte, ale jeszcze nie zaczynają brązowieć ani osypywać się. Najlepszy będzie suchy, słoneczny dzień po opadnięciu porannej rosy. Wilgotny surowiec podczas suszenia łatwiej ciemnieje i może spleśnieć.
Wybieraj miejsca oddalone od ruchliwych dróg, spalin, oprysków i innych źródeł zanieczyszczeń. Ścinaj całe baldachy nożyczkami, najlepiej z kilku krzewów, zamiast ogołacać jedną roślinę.
Podczas zbioru zwróć uwagę na następujące zasady:
- Zbieraj baldachy w pełni rozwinięte, bez brązowych plam i oznak więdnięcia.
- Wybieraj kwiaty suche, bez rosy i deszczu.
- Delikatnie strząśnij owady i drobne zanieczyszczenia.
- Nie myj kwiatów przed suszeniem – woda może wypłukać pyłek, zwiększyć wilgotność i sprzyjać gniciu.
Nie zbieraj kwiatów z poboczy ani z miejsc narażonych na spaliny. Suszenie nie usuwa wszystkich zanieczyszczeń, które osiadły na roślinie.
Jak suszyć kwiaty czarnego bzu?
Przygotowanie i suszenie może przebiegać w kilku etapach. Najłagodniejsza dla aromatu jest metoda naturalna, ale przy większej wilgotności powietrza wygodniejsza bywa suszarka do ziół lub grzybów.
- Przygotuj baldachy – usuń widoczne owady i zabrudzenia, ale nie płucz kwiatów. Nie odcinaj jeszcze szypułek, ponieważ utrzymują baldach w całości i ułatwiają jego rozwieszenie.
- Susz naturalnie – rozwieś baldachy szypułkami do góry albo rozłóż je cienką warstwą na papierze, płótnie lub suchej tacy. Ustaw je w ciemnym, suchym i przewiewnym miejscu. Kwiaty powinny mieć dostęp do swobodnego przepływu powietrza.
- Susz mechanicznie – użyj suszarki do grzybów lub piekarnika ustawionego na 30–40°C. W piekarniku zostaw uchylone drzwiczki, aby wilgoć mogła uchodzić. Nie przekraczaj 40°C, ponieważ zbyt wysoka temperatura może pogorszyć aromat i ograniczyć zawartość olejków eterycznych.
- Sprawdź suchość – kwiaty powinny być kruche i łatwo oddzielać się od szypułek. Jeśli pozostają miękkie lub wyczuwalnie wilgotne, susz je dłużej. Nie wystawiaj ich na słońce, ponieważ promienie mogą powodować utratę koloru, zapachu i części cennych składników.
Naturalne suszenie trwa zwykle kilka dni i wymaga regularnego kontrolowania surowca. Jeśli kwiaty leżą na tacy, można je raz dziennie delikatnie przemieszać. Nie układaj ich grubą warstwą, ponieważ wilgoć zostanie uwięziona wewnątrz.
Co zrobić z kwiatami po wysuszeniu?
Szypułki usuń dopiero po całkowitym wysuszeniu. Wtedy kwiaty łatwiej od nich odchodzą, a suszenie przebiega równomierniej. Zielone części mogą mieć bardziej gorzki smak, dlatego do przechowywania najlepiej pozostawić same kwiaty.
Gotowy susz przełóż do suchego opakowania. Najlepiej sprawdzą się:
- szczelnie zamykany, suchy słoik,
- papierowa torebka przechowywana w suchym miejscu,
- woreczek z naturalnej tkaniny, jeśli pomieszczenie jest suche i przewiewne,
- kilka ziaren ryżu w słoiku, które mogą pomóc pochłaniać resztki wilgoci.
Pojemnik przechowuj w ciemnej szafce, z dala od pary, ciepła i bezpośredniego światła. Po kilku dniach sprawdź, czy na ściankach słoika nie pojawiła się wilgoć. Jeśli tak się stało, susz trzeba ponownie dosuszyć. Kwiaty z zapachem stęchlizny, widoczną pleśnią albo ciemnymi plamami należy wyrzucić.
Tak przygotowany susz można wykorzystać do naparu w chłodniejszych miesiącach. Najważniejsze są trzy zasady: zbiór suchego surowca z czystego miejsca, brak mycia przed suszeniem oraz suszenie w cieniu, w temperaturze nieprzekraczającej 40°C.
