Nawóz WE to historyczne oznaczenie produktu spełniającego wymagania rozporządzenia (WE) nr 2003/2003. Przepisy te zostały uchylone, a dla unijnych produktów nawozowych wprowadzono oznakowanie CE na podstawie rozporządzenia (UE) 2019/1009. Znak CE nie jest państwowym certyfikatem jakości, lecz deklaracją producenta, że produkt spełnia wymagania określone w przepisach.
Czym był nawóz WE?
Określenie „NAWÓZ WE” potwierdzało, że produkt należał do jednego z typów nawozów opisanych w rozporządzeniu (WE) nr 2003/2003. Producent mógł oznaczyć nim nawóz, który spełniał wymagania dotyczące między innymi składu, zawartości składników pokarmowych, jakości i oznakowania.
Takie produkty mogły być wprowadzane do obrotu na terenie Unii Europejskiej bez uzyskiwania odrębnego pozwolenia w każdym państwie członkowskim. Za zgodność nawozu z wymaganiami i prawidłowość informacji na etykiecie odpowiadał podmiot wprowadzający go na rynek.
Określenie „nawóz WE” ma dziś przede wszystkim znaczenie historyczne. Rozporządzenie nr 2003/2003 zostało uchylone, dlatego nowo wprowadzane produkty nawozowe UE podlegają innym zasadom.
Od oznaczenia WE do znaku CE
Obecny system opiera się na rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1009, stosowanym dla produktów nawozowych UE od lipca 2022 roku. W miejsce napisu „NAWÓZ WE” pojawiło się oznakowanie CE. Rozporządzenie obejmuje szerszą grupę produktów i porządkuje je według kategorii funkcji produktu, czyli PFC.
| Aspekt | Nawóz WE – stary system | Produkt nawozowy UE – obecny system |
|---|---|---|
| Podstawa prawna | Rozporządzenie (WE) nr 2003/2003 | Rozporządzenie (UE) 2019/1009 |
| Oznaczenie | Napis „NAWÓZ WE” | Znak CE oraz informacje wymagane dla produktu nawozowego UE |
| Klasyfikacja | Typ nawozu określony w załączniku do rozporządzenia | Kategoria funkcji produktu PFC, na przykład PFC 1 dla nawozów |
| Etykieta | Skład, instrukcja stosowania i dane producenta | Te same podstawowe informacje oraz dodatkowe dane, między innymi o składnikach powyżej 5% i postaci fizycznej produktu |
| Zakres produktów | Głównie określone nawozy mineralne i środki wapnujące | Szerszy zakres produktów przypisanych do różnych kategorii PFC |
Nowe przepisy wymagają między innymi wskazania składników występujących w ilości większej niż 5% masy lub objętości produktu, a także formy fizycznej nawozu, na przykład granulatu, proszku lub pastylek. W określonych przypadkach trzeba podać również granulometrię oraz informacje ograniczające ryzyko dla ludzi, zwierząt, roślin i środowiska.
Zmiana oznaczenia nie oznacza, że dawny nawóz WE i obecny produkt CE działają w uprawie w zupełnie inny sposób. Różnica dotyczy przede wszystkim podstawy prawnej, zakresu produktów i wymagań dotyczących oceny zgodności oraz etykietowania.
Czy znak CE jest certyfikatem jakości?
Nie. Znak CE nie oznacza, że każda partia nawozu została wcześniej przebadana i zatwierdzona przez państwowe laboratorium. Producent przygotowuje dokumentację techniczną, przeprowadza wymaganą procedurę oceny zgodności i składa deklarację zgodności UE. W ten sposób bierze odpowiedzialność za spełnienie przez produkt wymagań właściwych dla danej kategorii.
Rzetelność deklaracji może zostać sprawdzona przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN). Kontrola obejmuje między innymi etykietę, dokumentację, pochodzenie produktu i jego rzeczywisty skład. Inspektorzy mogą także pobrać próbki do badań laboratoryjnych. W razie niezgodności możliwe jest nakazanie poprawienia oznakowania, wycofania nawozu z obrotu albo podjęcia innych działań przewidzianych w przepisach.
Na etykiecie produktu nawozowego powinny znaleźć się informacje pozwalające ocenić jego skład, zastosowanie i bezpieczeństwo. W szczególności należy sprawdzić:
- Dane produktu i producenta – nazwa, dane podmiotu odpowiedzialnego oraz oznaczenie pozwalające zidentyfikować wyrób.
- Deklarowaną zawartość składników pokarmowych – na przykład azotu, fosforu, potasu, magnezu lub mikroelementów.
- Formy chemiczne składników – mają znaczenie dla dostępności składnika i sposobu ustalania dawki.
- Instrukcję stosowania i przechowywania – w tym zalecane dawki, terminy i przeznaczenie nawozu.
- Informacje dotyczące zagrożeń – ostrzeżenia oraz środki ograniczające ryzyko dla ludzi, zwierząt i środowiska.
Na co zwracać uwagę przy zakupie nawozu?
Sam napis „WE” z dawnej etykiety albo znak CE z obecnej nie mówi jeszcze, czy konkretny nawóz będzie opłacalny dla danej uprawy. O wartości produktu decyduje przede wszystkim rzeczywista zawartość składników, ich forma, przeznaczenie nawozu i zalecana dawka.
Przed zakupem warto porównać nie tylko cenę za tonę, lecz także koszt dostarczenia określonej ilości składnika pokarmowego. Należy również sprawdzić, czy produkt odpowiada potrzebom gleby i roślin oraz czy etykieta jest kompletna i czytelna. Przydatne są zwłaszcza następujące informacje:
- Przeznaczenie nawozu i rodzaj upraw, dla których go przewidziano.
- Zawartość składników oraz ich formy chemiczne.
- Zalecane dawki, sposób stosowania i termin aplikacji.
- Dane producenta lub importera oraz numer partii produktu.
- Obecność znaku CE, jeśli produkt jest oferowany jako produkt nawozowy UE.
Brak znaku CE nie oznacza automatycznie, że produkt jest nielegalny. Niektóre nawozy mogą być wprowadzane do obrotu na podstawie przepisów krajowych albo zasady wzajemnego uznawania. Istotne jest więc ustalenie podstawy prawnej wprowadzenia produktu na rynek, a nie samo występowanie lub brak konkretnego symbolu.
Najkrócej: „NAWÓZ WE” oznacza dawny system zgodności, natomiast znak CE odnosi się do obecnych produktów nawozowych UE. W obu przypadkach o przydatności nawozu dla roślin decydują przede wszystkim skład, forma składników, zalecane zastosowanie i wiarygodność informacji na etykiecie.
