Oprysk ze skrzypu polnego pomaga przede wszystkim ograniczać choroby grzybowe i część szkodników, a dzięki zawartości krzemionki wzmacnia ściany komórkowe roślin. Stosuje się go między innymi na mączniaka, rdzę, zarazę ziemniaka, kędzierzawość liści, parch, mszyce, przędziorki, tarczniki i miseczniki.
Na jakie choroby i szkodniki działa skrzyp?
Krzemionka zawarta w skrzypie polnym wspiera budowę mocniejszych ścian komórkowych. Roślina staje się wtedy mniej podatna na wnikanie patogenów, dlatego preparaty ze skrzypu najlepiej stosować zapobiegawczo albo przy pierwszych objawach problemu. Nie zastępują one profesjonalnych środków ochrony przy silnie rozwiniętej chorobie.
W zależności od formy preparatu skrzyp może ograniczać następujące choroby grzybowe:
- Mączniaka prawdziwego i rzekomego.
- Rdze pojawiające się na liściach i pędach.
- Zarazę ziemniaka, także na pomidorach.
- Kędzierzawość liści brzoskwini.
- Parch jabłoni.
Oprysk może także zmniejszać liczbę niektórych szkodników, szczególnie gdy zabieg powtarza się zgodnie z potrzebą i dokładnie pokrywa nim liście:
- Mszyce.
- Przędziorki.
- Tarczniki.
- Miseczniki.
Działanie przeciw szkodnikom jest zwykle słabsze niż działanie mechanicznych lub przeznaczonych do tego preparatów owadobójczych. Skrzyp wzmacnia roślinę, a jego oprysk może utrudniać szkodnikom żerowanie. Przy dużej liczebności owadów potrzebne są powtarzane zabiegi i równoległe usunięcie silnie porażonych części.
Gnojówka, wywar czy wyciąg ze skrzypu?
Rodzaj preparatu dobiera się do celu. Wywar i wyciąg służą głównie do oprysku ochronnego, natomiast gnojówka jest bardziej skoncentrowanym preparatem do opryskiwania po rozcieńczeniu oraz do podlewania. Proporcje przedstawia tabela:
| Preparat | Główne zastosowanie | Rozcieńczenie i przygotowanie |
|---|---|---|
| Gnojówka | Wzmacnianie roślin, podlewanie gleby, oprysk na szkodniki i choroby grzybowe | 1 kg świeżego lub 200 g suszonego skrzypu na 10 l wody. Po fermentacji zwykle 1:4 do oprysku na szkodniki i 1:5 przy chorobach grzybowych. Do podlewania profilaktycznego 1:50 |
| Wywar | Głównie zapobieganie chorobom grzybowym | Skrzyp i woda w proporcji 1:10, moczenie przez noc, gotowanie około 30 minut. Przed opryskiem rozcieńczyć 1:3 |
| Wyciąg | Oprysk na szkodniki, zwłaszcza przy pierwszych oznakach żerowania | Skrzyp i woda w proporcji używanej do gnojówki, moczenie około 12 godzin. Stosować po rozcieńczeniu 1:4 |
Podane proporcje dotyczą typowych domowych preparatów. Przy młodych, delikatnych lub osłabionych roślinach lepiej zacząć od słabszego stężenia i obserwować liście. Zbyt mocny oprysk może powodować uszkodzenia, szczególnie podczas upału i pełnego nasłonecznienia.
Jak przygotować oprysk ze skrzypu polnego?
Najprostszym preparatem do szybkiego użycia jest wyciąg. Gnojówka wymaga fermentacji, ale może służyć zarówno do oprysku, jak i do podlewania. Przygotowanie można przeprowadzić w kilku krokach:
- Rozdrobnij świeży skrzyp albo odważ suszone ziele. Do podstawowej gnojówki użyj 1 kg świeżego lub 200 g suszonego skrzypu na 10 l wody.
- Zalej roślinę wodą w plastikowym lub szklanym pojemniku. Nie zamykaj naczynia szczelnie, ponieważ podczas fermentacji powstają gazy.
- W przypadku wyciągu pozostaw mieszaninę na około 12 godzin. Wywar wymaga wcześniejszego moczenia przez noc, a następnie gotowania przez około 30 minut.
- Gnojówkę odstaw na około tydzień do dwóch tygodni i co kilka dni mieszaj. Jest gotowa, gdy przestaje się pienić, a materiał roślinny wyraźnie się rozpada.
- Przecedź preparat i rozcieńcz go zgodnie z przeznaczeniem z tabeli. Przed opryskiem możesz dodać niewielką ilość szarego mydła, które poprawia przyczepność cieczy do liści.
Oprysk wykonuj w pochmurny, ale suchy dzień albo wieczorem. Przy zwalczaniu szkodników zabieg często trzeba powtórzyć po kilku dniach, ponieważ preparat działa kontaktowo i nie zabezpiecza nowych przyrostów. Gnojówkę fermentującą można wykorzystać wcześniej, gdy nadal lekko się pieni, lecz trzeba ją również rozcieńczyć.
Skrzyp jako nawóz i dodatek do kompostu
Gnojówka ze skrzypu nie jest wyłącznie środkiem ochronnym. Po rozcieńczeniu może zasilać rośliny, ponieważ zawiera między innymi azot, fosfor, potas, magnez, wapń, żelazo i mangan. Nie należy jednak traktować jej jako kompletnego zamiennika nawożenia dopasowanego do konkretnej uprawy.
Świeży skrzyp, odcedzone resztki i pozostałości po fermentacji można dodać do kompostu. Materiał roślinny wspiera rozkład masy organicznej i może przyspieszać powstawanie dojrzałego kompostu. Najlepiej zbierać skrzyp latem, gdy zawiera więcej krzemionki, ale do przygotowania domowych preparatów nadaje się również suszone ziele.
Na choroby grzybowe wybierz przede wszystkim wywar lub rozcieńczoną gnojówkę, na szkodniki – wyciąg albo gnojówkę po fermentacji. Najważniejsze jest zachowanie rozcieńczenia, ponieważ zbyt stężony preparat może uszkodzić liście zamiast poprawić kondycję roślin.
