Rośliny takie jak dalie, kanny, mieczyki, begonie, jaskry i frezje nie powinny zimować w gruncie. Ich cebule, bulwy lub kłącza trzeba wykopać przed nadejściem mrozu, oczyścić i przechować w chłodnym, przewiewnym miejscu. Pozostawione w zamarzającej, wilgotnej ziemi mogą zgnić albo zostać trwale uszkodzone.
Dlaczego niektóre kwiaty trzeba wykopać na zimę?
Rośliny ozdobne różnią się odpornością na niską temperaturę. Tulipany, narcyzy, hiacynty, irysy, liliowce czy cebulice syberyjskie zwykle dobrze zimują w gruncie. Dalie, kanny i wiele innych gatunków ciepłolubnych nie mają jednak wystarczającej mrozoodporności.
Mróz uszkadza ich podziemne części, a jesienna wilgoć sprzyja gniciu. Dlatego wykopanie roślin ma dwa cele: ochronę przed zamarznięciem oraz zapewnienie cebulom, bulwom i kłączom suchego okresu spoczynku. Nie wystarczy wyjąć ich z ziemi. Trzeba jeszcze usunąć chore fragmenty i zapewnić warunki ograniczające rozwój pleśni.
Kwiaty, które trzeba wykopać – terminy prac
Termin zależy od gatunku, jego wrażliwości oraz pogody. Podane miesiące są orientacyjne. Jeżeli prognoza zapowiada pierwsze przymrozki, nie należy kurczowo trzymać się kalendarza.
| Termin wykopania | Przykładowe gatunki |
|---|---|
| Wrzesień | Jaskry azjatyckie, błonczatka, iksja, lilie orientalne, sprekelia urodziwa, śniedek wiechowaty, zawilce wieńcowe, mieczyki, sparaksisy |
| Październik | Dalie, pacioreczniki, frezje, neriny, galtonia biaława, begonie bulwiaste, tygrysówka pawia, wrażliwe odmiany krokosmii |
| Przed zapowiadanym mrozem | Kalie, szczawiki, dziwaczki i inne wrażliwe gatunki, jeśli nie są przechowywane w donicach |
Mieczyki i szczególnie delikatne gatunki wykopuje się wcześniej, ponieważ źle znoszą chłodną, mokrą ziemię. Z daliami i kannami można zwykle poczekać do października, aż ich części nadziemne zaczną zamierać. Nie należy jednak dopuścić do przemrożenia bulw lub kłączy.
Jak wykopać rośliny przed zimą?
Najlepszy będzie suchy, pogodny dzień. Mokre podziemne części trudniej oczyścić i szybciej gniją podczas przechowywania. Pracuj spokojnie, ponieważ nawet niewielka rana może stać się miejscem wnikania patogenów.
Wykonaj kolejne czynności:
- Przytnij pędy nadziemne, pozostawiając około 10 cm, aby łatwiej było chwycić roślinę.
- Rozluźnij ziemię dookoła rośliny widłami ogrodniczymi albo szpadlem, zachowując odstęp od jej nasady.
- Podważ bryłę od spodu i wyjmij ją powoli, bez szarpania za pędy.
- Otrząśnij nadmiar ziemi, a następnie usuń suche, miękkie lub chore fragmenty.
- Przygotuj rośliny do suszenia albo od razu umieść je w materiale zalecanym dla danego gatunku.
Uważaj na ostre narzędzia używane blisko cebul i bulw. Przecięcie podziemnej części rośliny zwiększa ryzyko infekcji i gnicia. Widły ogrodnicze często pozwalają rozluźnić podłoże bez przecinania całej bryły.
Jak przechowywać cebule, bulwy i kłącza?
Najczęściej sprawdza się ciemne, chłodne i przewiewne pomieszczenie, na przykład piwnica lub garaż, w którym temperatura nie spada poniżej zera. Zakres zależy od gatunku. Jaskry i mieczyki mogą zimować w temperaturze około 5–10°C, a śniedek wiechowaty potrzebuje zwykle cieplejszego miejsca, mniej więcej 12–15°C.
Rośliny można umieścić w ażurowych skrzynkach lub kartonach. Jako materiał zabezpieczający stosuje się piasek, torf albo suche trociny, ale nie każdy gatunek wymaga takiego samego poziomu wilgotności. Dalie zwykle lepiej znoszą lekko osłonięte, niezbyt wilgotne przechowywanie, natomiast podziemne części lilii i neriny nie powinny całkowicie wyschnąć.
Warunki przechowywania powinny spełniać następujące wymagania:
- Pomieszczenie powinno być chłodne, ciemne i przewiewne.
- Podłoże zabezpieczające powinno być suche lub lekko wilgotne, zależnie od gatunku.
- Pojemniki muszą chronić rośliny przed skraplającą się wodą.
- Cebule, bulwy i kłącza nie powinny stykać się ciasno, ponieważ utrudnia to cyrkulację powietrza.
- Temperatura nie może spaść poniżej zera ani utrzymywać się zbyt wysoko.
Przed odłożeniem roślin sprawdź jeszcze kilka rzeczy:
- Oczyszczenie – usuń resztki ziemi i wszystkie miękkie lub chore części.
- Podsuszenie – wykonaj je tylko wtedy, gdy dany gatunek dobrze je toleruje.
- Etykietowanie – podpisz pojemniki nazwą rośliny, aby wiosną nie pomylić odmian.
- Kontrola zimą – co kilka tygodni sprawdź, czy nie pojawiły się pleśń, miękkie miejsca lub nieprzyjemny zapach.
Zainfekowane fragmenty trzeba od razu oddzielić od zdrowych. Jeżeli zgnilizna jest rozległa, takiej rośliny nie należy przechowywać razem z pozostałymi. Zdrowe cebule, bulwy i kłącza sadzi się wiosną w terminie właściwym dla konkretnego gatunku, po ustąpieniu ryzyka silnych przymrozków.
Terminy wykopywania są orientacyjne i zależą od pogody oraz lokalnego klimatu. Zawsze sprawdzaj stan konkretnej rośliny i reaguj przed zapowiadanym mrozem.
