Kistnik malinowiec – kiedy wykonać oprysk?

Oprysk na kistnika malinowca wykonuje się w fazie pąkowania, najczęściej w zakresie BBCH 51–59, gdy pąki kwiatowe zaczynają się rozluźniać, ale pierwsze kwiaty nie są jeszcze otwarte. Zabieg powinien trafić w dorosłe chrząszcze przed masowym składaniem jaj. Oprysk w pełni kwitnienia jest zwykle spóźniony i zwiększa ryzyko narażenia pszczół oraz innych zapylaczy.

Kiedy wykonać oprysk na kistnika malinowca?

Kistnik malinowiec (Byturus tomentosus) powinien być zwalczany przed zasiedleniem kwiatów i młodych owoców. Termin wyznacza się na podstawie fazy rozwojowej rośliny, a nie sztywnej daty kalendarzowej. Najważniejsze jest połączenie dwóch obserwacji: malina lub truskawka wchodzi w fazę pąkowania, a na roślinach pojawiają się aktywne chrząszcze.

Zakres BBCH 51–59 obejmuje rozwój kwiatostanu od początku widocznego pąkowania do końca fazy, w której pąki pozostają zamknięte. Właśnie wtedy zabieg ma największą szansę ograniczyć żerowanie dorosłych osobników i składanie jaj. Gdy plantacja jest już w pełni kwitnienia, część kwiatów mogła zostać zasiedlona, a stosowanie insektycydów staje się bardziej ryzykowne dla zapylaczy.

Jak sprawdzić, czy oprysk jest konieczny?

Nie należy wykonywać zabiegu wyłącznie dlatego, że rozpoczęła się wiosenna wegetacja. Decyzję podejmuje się po lustracji plantacji, najlepiej około dwóch tygodni przed kwitnieniem oraz ponownie w okresie pąkowania. Pomocne mogą być także białe tablice lepowe lub pułapki feromonowe, które pokazują dynamikę nalotu, ale nie zastępują obserwacji roślin.

Podstawową metodą jest strząsanie chrząszczy z losowo wybranych kwiatostanów na jasną podkładkę. Należy przejść przez różne części plantacji, ponieważ nierównomierne pąkowanie i lokalne różnice w zagęszczeniu roślin mogą zmieniać wynik. Za próg zagrożenia przyjmuje się 1 chrząszcza na 200 kwiatostanów.

W czasie lustracji zwróć uwagę na następujące sygnały:

• pojawienie się dorosłych chrząszczy na pędach, liściach lub w strefie pąków
• wygryzanie tkanki między nerwami młodych liści
• uszkodzenia i zasychanie pąków kwiatowych
• wynik strząsania równy lub wyższy od progu 1 chrząszcza na 200 kwiatostanów

Jeżeli próg został przekroczony, a rośliny znajdują się w fazie BBCH 51–59, zabieg należy zaplanować bez zwłoki. Przy braku chrząszczy oprysk „w ciemno” nie poprawia ochrony, a może niepotrzebnie zwiększyć koszty i presję selekcyjną na szkodnika.

Jak zaplanować program zabiegów?

Przy krótkim i jednoczesnym nalocie często wystarcza jeden dobrze trafiony zabieg. Dłuższy nalot, nierównomierne pąkowanie albo gwałtowne ocieplenie mogą wydłużyć okres aktywności chrząszczy. W takiej sytuacji ewentualne powtórzenie musi wynikać z ponownej lustracji, przebiegu pogody i zapisów aktualnej etykiety.

Jeśli program obejmuje więcej niż jeden zabieg, stosuj rotację mechanizmów działania według IRAC. Nie powtarzaj tego samego mechanizmu tylko dlatego, że chrząszcze nadal są widoczne. Spadek skuteczności może wynikać także z nieprawidłowego terminu, słabego pokrycia pąków lub zmycia cieczy przez opad.

W przypadku środków chemicznych zawsze sprawdź aktualną etykietę konkretnego preparatu. Dotyczy to dopuszczenia w danej uprawie, maksymalnej liczby zabiegów, odstępu między nimi, dawki, okresu karencji oraz ograniczeń związanych z kwitnieniem. Przykładowo, w dostarczonych zaleceniach dla maliny środek Sekil 20 SP wskazano przeciwko kistnikowi malinowcowi w momencie pojawienia się chrząszczy, przed kwitnieniem, przy BBCH 51–59, z możliwością dwóch zabiegów w odstępie 10–14 dni. Nie oznacza to jednak, że ten sam schemat można zastosować bez sprawdzenia aktualnej rejestracji.

Jak zwiększyć skuteczność oprysku?

Ciecz robocza powinna dokładnie pokryć strefę pąków i kwiatostanów, ponieważ właśnie tam przebywają chrząszcze. W gęstych malinach łatwo powstają cienie opryskowe, dlatego ustawienie opryskiwacza trzeba dopasować do wysokości, zagęszczenia i kierunku rzędów. Zalecane parametry, w tym rodzaj dysz, ciśnienie, ilość wody i opryskiwanie średniokropliste, zawsze należy odczytać z etykiety stosowanego środka.

Przed wyjazdem w plantację sprawdź następujące elementy:

• czy preparat jest zarejestrowany do stosowania w malinie lub truskawce przeciwko wskazanemu szkodnikowi
• czy faza BBCH i liczba planowanych zabiegów odpowiadają etykiecie
• czy dysze, filtr, przewody i rozpylacz działają prawidłowo
• czy pogoda pozwala ograniczyć znoszenie cieczy, parowanie i ryzyko zmycia
• czy w pobliżu plantacji nie ma aktywnych zapylaczy wymagających dodatkowej ochrony

Nie pryskaj przy silnym wietrze, w pełnym słońcu ani przed spodziewanym opadem. Stabilne warunki i umiarkowana temperatura ułatwiają równomierne naniesienie cieczy. Adiuwant dodawaj tylko wtedy, gdy dopuszcza go etykieta środka i rzeczywiście rozwiązuje problem technologiczny.

Najbezpieczniejszy termin to pąkowanie przed otwarciem pierwszych kwiatów, po potwierdzeniu obecności chrząszczy.

Zabieg w pełni kwitnienia może być mniej skuteczny, a jednocześnie stwarza większe zagrożenie dla pszczół i innych owadów zapylających. Jeżeli kwitnienie już się rozpoczęło, koniecznie sprawdź wymagania etykiety i nie wykonuj oprysku podczas oblotu zapylaczy.

W praktyce najwięcej daje połączenie trzech czynności: lustracji, trafienia w BBCH 51–59 oraz dokładnego pokrycia pąków. Przy utrzymującym się nalocie powtórzenie zabiegu powinno wynikać z obserwacji, a zastosowane środki należy rotować według mechanizmów działania IRAC.

Środki ochrony roślin stosuj zgodnie z aktualną etykietą, zachowując wymagane środki bezpieczeństwa, okres karencji i zasady ochrony zapylaczy.