Nawet kilka doniczek może stworzyć na balkonie wartościową bazę pokarmową dla pszczół. Najlepiej połączyć rośliny miododajne kwitnące od wiosny do jesieni, wybierać gatunki o kwiatach niebieskich, fioletowych i żółtych oraz całkowicie zrezygnować z pestycydów.
Balkon jako mała wyspa pokarmowa
W mieście kwitnące balkony uzupełniają sieć parków, skwerów i ogrodów, w których zapylacze szukają nektaru oraz pyłku. Nie potrzeba dużej powierzchni. Kilka skrzynek z dobrze dobranymi roślinami może zapewnić pożywienie pszczołom miodnym, trzmielom i pszczołom samotniczym, zwłaszcza tam, gdzie zwarte zabudowania ograniczają dostęp do kwiatów.
Nie każdy efektowny kwiat jest jednak rośliną miododajną. Wybieraj gatunki, które rzeczywiście dostarczają nektaru lub pyłku, a nie tylko zdobią balkon. Znaczenie ma też różnorodność – kilka gatunków kwitnących w różnych terminach będzie lepszym wyborem niż cała skrzynka jednej odmiany.
Jak zaplanować kwiaty na balkon, które lubią pszczoły?
Najważniejsza jest tak zwana taśma pokarmowa. Oznacza ona zaplanowanie nasadzeń tak, aby po przekwitnięciu jednych roślin zaczynały kwitnąć kolejne. Dzięki temu nektar i pyłek są dostępne przez dłuższy czas, a balkon nie staje się pożyteczny tylko przez kilka tygodni w sezonie.
Pszczoły dobrze rozpoznają przede wszystkim barwy niebieską, fioletową i żółtą. Kolor nie przesądza jednak o wartości rośliny. Przed zakupem sprawdź, czy dany gatunek jest miododajny i czy pasuje do warunków na balkonie. Na stanowisku słonecznym poradzą sobie między innymi lawenda, szałwia i kocimiętka. Przy mniejszej ilości światła lepiej sprawdzą się wybrane zioła oraz gatunki tolerujące półcień.
W planowaniu nasadzeń pomagają następujące zasady:
- Łącz różne terminy kwitnienia – zestaw roślin wiosennych, letnich i późno kwitnących.
- Wybieraj gatunki miododajne – ich kwiaty dostarczają pszczołom nektaru, pyłku albo obu tych pokarmów.
- Stawiaj na rodzime rośliny, gdy jest to możliwe – są częścią lokalnej flory i zwykle dobrze pasują do miejscowych zapylaczy.
- Ograniczaj odmiany o kwiatach pełnych – w takich kwiatach pręciki mogą być przekształcone w płatki, przez co owadom trudniej dotrzeć do pyłku i nektaru.
Najlepsze rośliny na pszczeli balkon
Poniższy zestaw pozwala rozłożyć kwitnienie na większą część sezonu. Podane terminy są orientacyjne i mogą zmieniać się zależnie od pogody, regionu oraz konkretnej odmiany.
| Gatunek | Okres kwitnienia | Stanowisko |
|---|---|---|
| Krokusy | wczesna wiosna | słońce lub półcień |
| Sasanka zwyczajna | marzec–początek maja | słońce |
| Szałwia | późna wiosna i lato | słońce |
| Kocimiętka | późna wiosna i lato | słońce lub półcień |
| Lawenda wąskolistna | lato | słońce |
| Aksamitka | lato do jesieni | słońce |
| Facelia błękitna | lato | słońce |
| Wrzos | późne lato i jesień | słońce lub lekki półcień |
Wiosną warto zacząć od roślin cebulowych, takich jak krokusy, oraz bylin, na przykład sasanki. Dostarczają pokarmu w czasie, gdy wybór kwitnących roślin jest jeszcze ograniczony. Latem balkon mogą wypełnić lawenda, szałwia, kocimiętka, facelia, nagietek, nasturcja, słonecznik i aksamitka. Jesienią pożytek przedłużą wrzosy oraz późno kwitnące odmiany wybranych roślin.
Dobrym uzupełnieniem są zioła. Szałwia, tymianek, oregano, mięta, melisa, majeranek i rozmaryn mogą być jednocześnie użyteczne w kuchni i atrakcyjne dla zapylaczy. Na małym balkonie najlepiej sadzić je w osobnych pojemnikach albo łączyć gatunki o podobnych wymaganiach wodnych.
Lawenda i szałwia są szczególnie wygodne na słonecznych balkonach, ponieważ tworzą kwiaty dostępne dla owadów i dobrze znoszą uprawę w pojemnikach. Kocimiętka długo kwitnie, a jej fioletowe kwiaty pasują do koncepcji taśmy pokarmowej. Z kolei aksamitki, nagietki i facelia mogą uzupełnić kompozycję jednoroczną, którą łatwo odtworzyć w kolejnym sezonie.
Jak dbać o rośliny bez szkody dla pszczół?
Bezpieczna pielęgnacja jest równie ważna jak wybór gatunków. Rośliny miododajne nie pomogą zapylaczom, jeśli zostaną opryskane środkiem owadobójczym. Dotyczy to także preparatów stosowanych przeciw mszycom. Na balkonie można zwykle ograniczyć problemy, obserwując rośliny, usuwając silnie porażone części i stosując metody mechaniczne, zamiast sięgać po chemiczne środki ochrony roślin.
Przed zakupem i w trakcie sezonu sprawdź:
- Czy stanowisko odpowiada wymaganiom wybranych roślin?
- Czy w zestawie znajdują się gatunki kwitnące w różnych miesiącach?
- Czy odmiany mają kwiaty pojedyncze lub łatwo dostępne dla owadów?
- Czy rośliny nie były wcześniej traktowane preparatem szkodliwym dla zapylaczy?
- Czy podłoże pozostaje umiarkowanie wilgotne, bez długiego przesuszenia?
- Czy na balkonie nie stosujesz pestycydów podczas kwitnienia?
Rośliny podlewaj regularnie, najlepiej rano lub wieczorem, zależnie od temperatury i wymagań gatunku. Naturalne nawożenie oraz świeże, przepuszczalne podłoże zwykle wystarczą, aby utrzymać balkonową uprawę w dobrej kondycji. Nie usuwaj od razu wszystkich przekwitłych kwiatów, jeśli roślina nadal może dostarczać pokarmu lub tworzyć nasiona.
Proste poidło zrobisz z płytkiej podstawki wypełnionej kamieniami albo kawałkami korka. Wlej niewielką ilość wody tak, aby pszczoły mogły usiąść na suchej powierzchni i nie ryzykowały utonięcia. Wodę wymieniaj często, szczególnie podczas upałów.
Możesz także uzupełnić balkon o niewielki hotel dla owadów, ale jego obecność nie zastąpi kwitnących roślin i bezpiecznej pielęgnacji. Najpierw zapewnij zapylaczom pokarm, wodę oraz brak chemicznych oprysków.
Mały balkon też ma znaczenie
Najlepszy efekt daje nie pojedyncza „modna” roślina, lecz różnorodny zestaw kwiatów, ziół i bylin kwitnących od wiosny do jesieni. Posadź choć kilka gatunków, dopasuj je do nasłonecznienia i zrezygnuj z pestycydów. Nawet jedna skrzynka może stać się małym, bezpiecznym punktem na miejskiej mapie pożytków dla pszczół.
